Autonomiczne zawieszenia celne (“AZC”) – realne oszczędności celne dla importerów w UE
Autonomiczne zawieszenia celne (“AZC”) to jedno z najbardziej efektywnych narzędzi dostępnych w prawie Unii Europejskiej, pozwalające przedsiębiorcom na znaczące oszczędności lub całkowite uniknięcie zapłaty należności celnych w związku z przywozem (importem) określonych towarów spoza UE. Instrument ten znajduje szczególne zastosowanie w działalności produkcyjnej oraz w łańcuchach dostaw opartych na surowcach, półproduktach i komponentach, które nie są dostępne na rynku unijnym lub dostępne są, ale w niewystarczającej ilości w stosunku do zapotrzebowania unijnych producentów.
Czym są autonomiczne zawieszenia celne?
Autonomiczne zawieszenia celne polegają na czasowym obniżeniu lub całkowitym zniesieniu stawek celnych na przywóz określonych towarów do Unii Europejskiej.
W praktyce oznacza to możliwość:
- zastosowania 0% stawki celnej (zawieszenie całkowite), lub
- zastosowania obniżonej stawki celnej (zawieszenie częściowe).
Zawieszenia przyznawane są na okres od 3 do 5 lat, z możliwością ich przedłużenia, jeśli nadal istnieją przesłanki do ich utrzymania.
Dla kogo przeznaczone jest AZC?
Instrument ten skierowany jest przede wszystkim do:
- przedsiębiorców działających na rynku unijnym,
- importujących towary,
- wykorzystywanych w procesie produkcji w UE.
AZC nie dotyczy wyrobów gotowych przeznaczonych do sprzedaży detalicznej – warunkiem jest dalsze przetwarzanie lub wykorzystanie towaru w procesie produkcyjnym.
Warunki uzyskania zawieszenia celnego
Podstawowym warunkiem uzyskania AZC jest wykazanie, że:
- dany towar nie jest produkowany w Unii Europejskiej, lub
- jego produkcja w UE jest niewystarczająca ilościowo wobec zapotrzebowania przedsiębiorców działających na rynku unijnym.
Co istotne, nie jest wymagany całkowity brak dostępności – już niedobór podaży na rynku unijnym może uzasadniać złożenie wniosku. Przy czym w przypadku, w którym na rynku unijnym mamy do czynienia z niewystarczającą ilością określonych towarów, wówczas zainteresowane podmioty powinny rozważyć możliwość wnioskowania o kontyngent taryfowy a nie zawieszenie celne.
Zakres towarów objętych zawieszeniami jest bardzo szeroki i obejmuje m.in.:
- surowce naturalne niedostępne w UE,
- komponenty przemysłowe,
- zaawansowane technologicznie elementy wykorzystywane w produkcji.
Brak limitów ilościowych
W przeciwieństwie do kontyngentów taryfowych, autonomiczne zawieszenia celne:
- nie podlegają ograniczeniom ilościowym.
Jednocześnie obowiązuje próg ekonomiczny – roczna kwota zaoszczędzonego cła musi wynosić co najmniej 15 000 euro.
W przypadku niższych wolumenów importu możliwe jest:
- złożenie wniosku wspólnego z innym podmiotem importującym ten sam towar.
Ograniczenia i zasada niedyskryminacji
Z uwagi na zasadę niedyskryminacji, zawieszenia celne muszą być dostępne dla wszystkich importerów w UE. W konsekwencji AZC nie są przyznawane dla:
- towarów objętych umowami na wyłączność,
- towarów będących przedmiotem obrotu między podmiotami powiązanymi posiadającymi wyłączne prawa (np. patenty),
- towarów opisanych w sposób wskazujący na konkretnego producenta (np. nazwy handlowe, numery katalogowe).
Zgodność z polityką handlową UE
Autonomiczne zawieszenia celne nie mogą naruszać innych instrumentów polityki handlowej, takich jak:
- umowy o wolnym handlu (FTA),
- środki ochrony handlu (np. cła antydumpingowe),
- regulacje środowiskowe.
Procedura uzyskania AZC
Sam proces uzyskiwania AZS nie należy do szybkich i prostych, w szczególności dla podmiotów, które nie korzystały z tego narzędzia wcześniej.
W pierwszym kroku konieczne jest złożenie wniosku do odpowiednich organów – w Polsce organem przyjmującym wnioski w tym zakresie jest Ministerstwo Rozwoju i Technologii.
Wnioski składane są w dwóch rundach w ciągu roku, tj. do 30 czerwca oraz 31 grudnia każdego roku kalendarzowego, a następnie jeżeli są prawidłowo przygotowane są przekazywane do Komisji Europejskiej.
W trakcie procesu weryfikacji przez Komisję Europejską możliwe jest złożenie sprzeciwu przez producentów z państw członkowskich UE, gdy w danym państwie członkowskim UE produkuje się towar objęty wnioskiem, ponieważ instytucja sprzeciwu ma chronić producentów unijnych przed nieuzasadnionym obniżaniem ceł dla towarów dostępnych na rynku unijnym.
Ostatecznie w przypadku pozytywnego rozpatrzenia wniosku przez Komisję Europejską autonomiczne zawieszenia celne wprowadzane są w drodze unijnych rozporządzeń wykonawczych i wchodzą w życie 1 stycznia oraz 1 lipca każdego roku.
Jak możemy pomóc?
Uzyskanie autonomicznego zawieszenia celnego wymaga nie tylko znajomości przepisów, ale również praktycznego doświadczenia w przygotowaniu skutecznego wniosku i przeprocesowaniu go przez sformalizowaną procedurę unijną, realizowaną w zdecydowanej większości przed Komisją Europejską.
Nasze wsparcie obejmuje:
- analizę możliwości zastosowania AZC,
- identyfikację potencjalnych oszczędności,
- przygotowanie kompletnego wniosku,
- reprezentację w postępowaniu przed organami krajowymi i unijnymi,
- wsparcie przy korzystaniu z udzielonych AZC,
- wnioskowanie o przedłużanie stosowania AZC na kolejne okresy.
Kontakt:
- E-mail: atneo@atneo.pl
- Telefon: 22 24 39 500